ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №5.2 · 2026 / Maqola
13.00.00 – PEDAGOGIKA FANLARI

O‘ZBEKISTON TALABALARI MILLATLARARO KOMMUNIKATIV KOMPETENSIYASINING HOZIRGI HOLATI, DIAGNOSTIKA YO‘NALISHLARI VA RIVOJLANISH RESURSLARI

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Mazkur annotatsiyada O‘zbekiston talabalari millatlararo kommunikativ kompetensi-yasining hozirgi holati, uni aniqlashga xizmat qiluvchi diagnostika yo‘nalishlari hamda rivojlantirish re-surslari tahlil qilinadi. Tadqiqotda kommunikativ kompetensiya til bilish bilan cheklanmasdan, madaniyat-lararo sezgirlik, bag‘rikenglik, tinglash madaniyati, bahsni konstruktiv olib borish, o‘z pozitsiyasini hurmat doirasida ifodalash va boshqa madaniy tajribani qabul qilish qobiliyatlari bilan bog‘liq integrativ sifat si-fatida talqin etiladi. Shuningdek, oliy ta’lim muhitida kuzatuv, so‘rovnoma, refleksiv topshiriq, vaziyatli tahlil va guruhli loyiha kabi usullar asosida diagnostika olib borish imkoniyatlari yoritiladi. Annotatsiyada ta’limiy muhit, interfaol metodlar, akademik mobil muhit, talaba klublari va qo‘shma loyihalar millatlararo muloqotni mustahkamlovchi asosiy rivojlanish resurslari sifatida asoslanadi. Natijada ular talabalarning o‘zaro ishonchini kuchaytiradi, stereotiplarni kamaytiradi, hamkorlik ko‘nikmalarini chuqurlashtiradi, in-tegratsiyani barqarorlashtiradi va ta’lim sifati uchun xizmat qiladi.

Kalit so'zlar: millatlararo kommunikativ kompetensiya, multimadaniy ta’lim muhiti, diagnostika yo‘nalishlari, madaniyatlararo sezgirlik, bag‘rikenglik, ijtimoiy moslashuv, akademik hamkorlik
РУССКИЙ

В аннотации анализируются современное состояние межнациональной комму-никативной компетенции студентов Узбекистана, направления её диагностики и ресурсы дальней-шего развития. Коммуникативная компетенция трактуется как интегративное качество, вклю-чающее не только владение языком, но и межкультурную чувствительность, уважение к иной по-зиции, навыки слушания, готовность к сотрудничеству и способность конструктивно разрешать коммуникативные затруднения. Особое внимание уделяется диагностическим возможностям наб-людения, анкетирования, рефлексивных заданий, ситуационного анализа, проектной работы и групповой дискуссии в поликультурной образовательной среде. Подчёркивается, что развитие дан-ной компетенции обеспечивается открытым академическим климатом, интерактивными мето-дами обучения, деятельностью студенческих клубов, совместными инициативами и практиками межкультурного взаимодействия. Сделан вывод о значении этих ресурсов для снижения стерео-типов, укрепления доверия и повышения качества университетской коммуникации, а также для успешной социальной адаптации и ответственного академического партнёрства студентов в сов-ременной образовательной среде вуза.

Ключевые слова: межнациональная коммуникативная компетенция, поликультурная обра-зовательная среда, направления диагностики, межкультурная чувствительность, толерант-ность, социальная адаптация, академическое сотрудничество.
ENGLISH

This abstract examines the current state of intercultural communicative competence among students in Uzbekistan, the directions of its diagnosis, and the resources for its further development. Communicative competence is interpreted as an integrative quality that includes not only language proficiency, but also intercultural sensitivity, respect for different perspectives, listening skills, readiness for cooperation, and the ability to handle communicative difficulties constructively. Special attention is paid to diagnostic tools such as observation, questionnaires, reflective tasks, situational analysis, project work, and group discussion in a multicultural educational environment. The study emphasizes that this competence develops through an open academic climate, interactive teaching methods, student clubs, collaborative initiatives, and sustained intercultural practice, reducing stereotypes, strengthening trust, and improving the quality of university communication.

Keywords: interethnic communicative competence, multicultural educational environment, diagnos-tic directions, intercultural sensitivity, tolerance, social adaptation, academic collaboration.

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Usmonova Sh., Rixsiyeva G. Madaniyatlararo muloqot. Toshkent: Toshkent davlat sharqshunoslik insti-tuti, 2017. 135-bet.
  2. Olloqova O‘.M. Kommunikativ kompetensiya – o‘quvchining muloqot madaniyatini rivojlantirish omili. “Ta’lim va innovatsion tadqiqotlar”, 2023. 8-son, 182–186-betlar.
  3. Uralov O.Sh. Talabalarning madaniyatlararo kompetensiyalarini rivojlantirish metodikasini takomillashti-rish. Pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati, Toshkent, 2026, 49-bet.
  4. Usmonova M.A. Global ta’lim muhitida talabalarning muloqot madaniyatini integrativ yondashuvlar aso-sida rivojlantirish tizimi. Pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati, Qo‘qon, 2025, 55-bet.
  5. Banani S.A. Assessing the Communicative Competence of Advanced EFL Students at the Faculty of Edu-cation in Hodeidah University. Arab World English Journal, 2015, vol. 6, № 1, p. 123–131.
  6. Assessing Intercultural Communicative Competence (ICC): Assessment Rubric. TILA Project, 2015, 4 p.
  7. Shen L. Developing Intercultural Communicative Competence of Home Students in a Multicultural Class in a University in Eastern China: doctoral thesis. Ningbo, 2022, 178 p.
← Songa qaytish