RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR ASOSIDA MUHANDISLIK FANLARINI O‘QITISHDA KREATIVLIKNI RIVOJLANTIRISH IMKONIYATLARI
Maqolada axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, xususan, elektron darsliklar va in-teraktiv o‘quv muhitlarining bo‘lajak muhandislarda kreativlikni rivojlantirishdagi imkoniyatlari tadqiq etilgan. Materialshunоslik va konstruktsion materiallar texnologiyasi fani misolida raqamli ta’lim vositala-rini yaratish va qo‘llash tajribasi tahlil qilingan. Elektron o‘quv qo‘llanmalarning kreativ kompetentlikka ta’siri empirik jihatdan asoslangan. Tajriba-sinov ishlari natijalari tajriba guruhidagi talabalarning krea-tiv kompetentlik darajasi nazorat guruhiga nisbatan sezilarli yuqori ekanligini tasdiqladi (motivatsion me-zon: +27,3%, kognitiv mezon: +19,8%, kreativ mezon: +34,6%, p<0,05). Tadqiqot natijalari raqamli pe-dagogik vositalarni loyihalashda kreativlikni rivojlantirishga oid metodologik tamoyillar ishlab chiqilgan-ligini ko‘rsatadi.
В статье исследуются возможности информационно-коммуникационных тех-нологий, в частности электронных учебников и интерактивных учебных сред, в развитии у будущих инженеров творческого мышления. На примере дисциплины «Материаловедение и технология кон-струкционных материалов» проанализирован опыт создания и применения цифровых учебных сред-ств. Эмпирически обоснованы влияние электронных учебных пособий на развитие творческой ком-петентности. Результаты опытно-экспериментальной работы подтвердили, что уровень твор-ческой компетентности студентов экспериментальной группы значительно выше по сравнению с контрольной группой (мотивационный критерий: +27,3%, когнитивный критерий: +19,8%, твор-ческий критерий: +34,6%, p<0,05).
The article investigates the possibilities of information and communication technolo-gies, particularly electronic textbooks and interactive learning environments, in developing creative thinking in future engineers. Using the discipline of Materials Science and Technology of Construction Materials as an example, the experience of creating and applying digital learning tools is analyzed. The influence of electronic learning aids on creative competence development is empirically substantiated. The results of experimental work confirmed that the level of creative competence of students in the experimental group was significantly higher compared to the control group (motivational criterion: +27.3%, cognitive criterion: +19.8%, creative criterion: +34.6%, p<0.05). The research results demonstrate that metho-
148
dological principles for developing creativity in the design of digital pedagogical tools have been developed.
Foydalanilgan adabiyotlar
- O‘zbekiston Respublikasini raqamli iqtisodiyotga o‘tkazish Strategiyasi, 2020.//www.gov.uz.
- Селенко Г.K. Современные образовательные технологии. M., “Народное образование”, 1998, с. 256
- Bai H., Cohen A., Miyakawa M., Falkenberg T. Mindfulness for adulting. Learning: Research and Practice. 2018, 4(1), p. 14–28.
- Baratov D.D. Elektron darsliklarni yaratishda multidissiplinar yondashuv. “Xalqaro ilmiy jurnal”, 2022, 3-son, 67–73-betlar.
- Muslimov N.A., Usmonboyeva M.H. Pedagogik kompetentlik va kreativlik asoslari. Toshkent, 2015, 120- bet.
- Baratov D.D. “Materialshunоslik” fanini o‘qitishda 3D modellashtirish imkoniyatlari, “Irrigatsiya va meli-oratsiya”, 2022, 4-son, 55–60-betlar.
- Baratov D.D. Elektron darslikning kreativ kompetentlikka ta’siri: tajriba-sinov ishlari natijalari. “Ta’lim va fanning hozirgi zamon masalalari”, 2023, 1-son, 44–50-betlar.
- Baratov D.D. “Materialshunоslik va konstruktsion materiallar texnologiyasi” fani bo‘yicha elektron dars-lik, Toshkent, 2023.
- Baratov D.D. “Mashinalar ishonchliligi va ta’mirlash” fani bo‘yicha elektron o‘quv qo‘llanma dasturi. Toshkent, 2023
- Baratov D.D. “Didactic design of the technology for developing creative competence in preparing future engineers for innovative activities”, News of the National University of Uzbekistan – Scientific Bulletin. Tashkent, 2023, 1/1/5-issue, p. 51–55.