ilmsarchashmalari@umail.uz +998 91-915-45-55 220100, Urganch shahri, Hamid Olimjon koʻchasi, 14-uy.
Arxiv / №3 · 2026 / Maqola
13.00.00 – PEDAGOGIKA FANLARI

TALABALARDA IJTIMOIY-AXLOQIY KOMPETENSIYALARNI BAHOLASH MEZONLARI VA KO‘RSATKICHLARINI TAKOMILLASHTIRISH

Annotatsiya
O'ZBEKCHA

Mazkur maqolada oliy ta’lim muassasalari talabalari ijtimoiy-axloqiy kompetensiyala-rini baholash mezonlari va ko‘rsatkichlarini takomillashtirish muammosi tahlil qilinadi. Mavzuning dol-zarbligi O‘zbekistonda yoshlarga oid davlat siyosatini amalga oshirish jarayonida yoshlarning ijtimoiy mas’uliyati va axloqiy madaniyatini baholashga bo‘lgan ehtiyoj bilan asoslanadi. Tadqiqot nazariy-me-todologik tahlilga tayangan holda olib borildi, pedagogik va psixologik adabiyotlar tizimli o‘rganildi ham-da komponentli baholash modeli konseptual ravishda ishlab chiqildi.

Kalit so'zlar: ijtimoiy-axloqiy kompetensiya, baholash mezonlari, ko‘rsatkichlar, diagnostika, peda-gogik monitoring, kompetensiyaviy yondashuv, axloqiy rivojlanish.
РУССКИЙ

В статье анализируется проблема совершенствования критериев и показате-лей оценки социально-нравственных компетенций студентов высших учебных заведений. Актуаль-ность темы обосновывается необходимостью оценки социальной ответственности и нравствен-ной культуры молодежи в процессе реализации государственной молодежной политики в Респуб-лике Узбекистан. Исследование проведено на основе теоретико-методологического анализа, сис-темного изучения педагогической и психологической литературы, а также концептуальной разра-ботки компонентной модели оценки.

Ключевые слова: социально-нравственная компетенция, критерии оценки, показатели, ди-агностика, педагогический мониторинг, компетентностный подход, нравственное развитие.
ENGLISH

This article analyzes the problem of improving criteria and indicators for assessing socio-moral competencies of students in higher education institutions. The relevance of the topic is substantiated by the need to assess young people’s social responsibility and moral culture in the process of implementing state youth policy in the Republic of Uzbekistan. The study is based on theoretical and metho-dlogical analysis, a systematic review of pedagogical and psychological literature, and the conceptual development of a component-based assessment model.

Keywords: socio-moral competence, assessment criteria, indicators, diagnostics, pedagogical monitoring, competency-based approach, moral development.

Maqola · PDF

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasida yoshlarga oid davlat siyosatini tub-dan isloh qilish va yangi bosqichga olib chiqish chora-tadbirlari toʻgʻrisi”da farmoni. Toshkent, 2020, 7–9-betlar.
  2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. “2022–2023-yillarda yoshlarga oid davlat siyosatini amal-ga oshirish dasturi to‘g‘risi”dagi qaror. Toshkent, 2022, 12–14-betlar.
  3. Avloniy A. Turkiy guliston yoxud axloq. Toshkent, “O‘qituvchi” nashriyoti, 2009, 25–26-betlar.
  4. Ushinskiy K.D. Inson tarbiyasi predmeti sifatida. Moskva, “Pedagogika” nashriyoti, 1988, 112–114-betlar.
  5. Kohlberg L. The Psychology of Moral Development: The Nature and Validity of Moral Stages. San Fran-cisco, Harper & Row, 1984, 121–123 p.
  6. Зимняя И.A. Ключевые компетенции как результат образования. Москва, “Исследовательский центр проблем качества подготовки специалистов”, 2006, c. 47–49.
  7. To‘raqulov A.R. Pedagogik va psixologik adabiyotlarda ijtimoiy axloq tushunchasining zamonaviy talqini. “Zamonaviy ta’lim”, “Современное образование”, 2025, № 1 (146), 3–5-betlar
  8. CASEL. Framework for Social and Emotional Learning. Chicago, Collaborative for Academic, Social, and Emotional Learning, 2020, 12 p.
← Songa qaytish