“TEXNIKA” FANLARNI O‘QITISHDA BILIM GRAVITATSIYASI FENOMENI ASOSIDA O‘QUV JARAYONINI TASHKIL ETISH METODIKASINI ISHLAB CHIQISH
Mazkur maqolada texnika fanlarini o‘qitishda “Bilim gravitatsiyasi fenomeni” asosida o‘quv jarayonini tashkil etish metodikasi ishlab chiqilgan. Tadqiqotda texnik fanlarni o‘qitishda adaptiv pedagogika, kognitiv yuklama nazariyasi, multimodal ta’lim, interfaol vizual modellashtirish hamda sun’iy intellekt elementlarini integratsiyalash masalalari tahlil qilingan. Bilim gravitatsiyasi modeli asosida ta-yanch bilimlardan kasbiy kompetensiyalargacha bo‘lgan uzviy bog‘lanishlarni shakllantirishning pedago-gik mexanizmlari yoritilgan. Shuningdek, texnik jarayonlarni bosqichma-bosqich o‘qitish orqali talabalar-ning texnik tafakkuri, amaliy ko‘nikmalari va murakkab tizimlarni anglash darajasini oshirish imkoniyat-lari asoslab berilgan.
В данной статье разработана методика организации учебного процесса при преподавании технических дисциплин на основе феномена «гравитации знаний». В исследовании проанализированы вопросы интеграции адаптивной педагогики, теории когнитивной нагрузки, мультимодального обучения, интерактивного визуального моделирования и элементов искусст-венного интеллекта в преподавание технических дисциплин. На основе модели гравитации знаний раскрыты педагогические механизмы формирования взаимосвязи между базовыми знаниями и про-фессиональными компетенциями. Также обоснованы возможности поэтапного обучения техни-ческим процессам для развития технического мышления, практических навыков и понимания слож-ных систем у студентов.
This article develops a methodology for organizing the educational process in teaching technical disciplines based on the “Knowledge Gravity Phenomenon.” The study analyzes the integration of adaptive pedagogy, cognitive load theory, multimodal learning, interactive visual modeling, and arti-ficial intelligence elements in technical education. Based on the knowledge gravity model, the pedagogical mechanisms for establishing the relationship between fundamental knowledge and professional com-petencies are described. The paper also substantiates the possibilities of step-by-step teaching of technical processes to improve students’ technical thinking, practical skills, and understanding of complex systems.
Foydalanilgan adabiyotlar
- Sweller J. Cognitive Load Theory and Instructional Design. Educational Psychology Review. 2011, vol. 23, № 2, p. 145–167.
- Vygotsky L.S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Cambridge, Harvard University Press, 1978, 159 p.
- Mayer R.E. Multimedia Learning. 2nd ed. Cambridge, Cambridge University Press, 2009, 304 p.
- Anderson J.R., du Boulay B. Artificial Intelligence in Education and Intelligent Tutoring Systems. Inter-national Journal of Artificial Intelligence in Education. 2014, vol. 24, № 3, p. 267–289.
- Bespalko V.P., Skatkin M.N. Pedagogical Technologies and Competency-Based Education. Moscow, “Pedagogika”, 2007, 352 p.
- Muslimov N.A., Djuryaev R.H., Nishonaliyev U.N. Kasbiy ta’lim metodikasi va kompetensiyaviy yonda-shuv asoslari. Toshkent, “Fan va texnologiya”, 2020, 286-bet.